Tài năng và ..ngu xuẩn !

Sự ngu xuẩn của những kẻ háo danh

Cuốn sách Tài năng và đắc dụng của Nhà Xuất bản (NXB) Chính trị Quốc gia đang gây choáng bạn đọc khi trong số 14 nhân tài của lịch sử Việt Nam và thế giới được chọn giới thiệu có ông Đặng Lê Nguyên Vũ, Chủ tịch Hội đồng Quản trị - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Trung Nguyên.

Cuốn sách gồm ba phần:

Phần I - Về nhân tài trong lĩnh vực lãnh đạo, quản lý, các trường hợp được lựa chọn để nghiên cứu là Trần Quốc Tuấn, Nguyễn Trãi, Đào Duy Từ, Hồ Chí Minh và Chulalongkorn.
Phần II - Về nhân tài trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, các trường hợp được nghiên cứu ở đây là Lê Quý Đôn, Trần Văn Giàu, Albert Einstein và Thomas Edison.
Phần III - Nhân tài trong lĩnh vực kinh tế, kinh doanh, các trường hợp nghiên cứu ở đây là Nguyễn Công Trứ, Nguyễn Trường Tộ, Bạch Thái Bưởi, Đặng Lê Nguyên Vũ và Bill Gates.
Đã có nhiều "dư luận" về chuyện này, nên chỉ xin đưa ra một vài suy nghĩ :
Về phía người soạn :
Là hai ông Tiến sĩ (là người được xem là có trình độ về tri thức và nhận thức cao ) và cả một hệ thống biên tập ở một nhà xuất bản "tầm cỡ" vậy mà vẫn "ung dung" và "trân trọng" ra mắt bạn đọc một cuốn sách nói về những người mà lịch sử và tiểu sử chỉ cần nhờ Mr. Google một cú bấm chuột là có đầy đủ - hay nói cách khác, là một cuốn sách thuộc nhóm "copy and paste" chỉ có điều chịu khó nhóm các danh nhân này thành từng nhóm - một điều mà bất cứ một sinh viên biết tin học và có kỹ năng biên soạn chút xíu là có thể làm được ! Vậy mà phải cần đến 2 ngài tiến sĩ và một đề án quốc gia để làm cái chuyện này, và làm ...tầm bậy ! Đến khổ !
Tôi chưa dám nói đến cái nội dung "tầm bậy" nhất là đưa một nhà buôn sỉ và lẻ cà phê vào hàng ngũ những "danh nhân thời đại" mà mới chỉ xét qua cách thức "phân nhóm" và đưa ra các danh nhân tiêu biểu thôi cũng là thấy ...ngu rồi !
Ai cũng biết, một trong những nguyên tắc cơ bản nhất của một công trình nghiên cứu là biết giới hạn đề tài - nếu nói về danh nhân thì cũng nên giới hạn trong phạm vi Việt Nam là đã không thiếu người để đưa ra rồi, vậy mà cũng ráng "nhét" cho được mấy "ông ngoại" từ một vì vua Thái Lan cho đến một nhà lập trình Mỹ vào cho có vẻ một công trình "quốc tế" - Làm như thế, không chỉ không có tác dụng gì mà chỉ cho thấy cái sự ...thiếu iốt của những người biên soạn!
Điều thứ 2 - Ngay cả việc giới thiệu các danh nhân VN trong một lĩnh vực khoa học - kỹ thuật thôi cũng là đủ độ dày cần thiết rồi cần gì phải đưa ra cả 3 lĩnh vực "bao trùm thiên hạ" để rồi phải đưa luôn mấy vị có tài buôn bán vào cho nó đủ bộ !
Điều thứ 3 : Cũng vì đưa ra nhóm kinh tế nên đã phải đưa vào một doanh nhân trẻ, mà tài năng chưa được thẩm định ngoài trừ sự thành công phần nào trong việc bán cà phê!
Và điều này vô tình làm lộ ra cái ý đồ "thật sự" của những người soạn sách ! Một ý đồ mà "ai cũng hiểu chỉ trừ hai ông tiến sĩ là không hiểu hay đúng hơn là không dám hiểu".
Về phía người "được chọn" Ngoại trừ ông Bill Gates là một là nhân tài trong lĩnh vực IT còn sống và chắc cũng chẳng thèm biết đến ở cái xứ VN này đã đưa mình vào hàng ngũ danh nhân ( mà có lẽ không hề hỏi qua ý kiến ) thì chỉ còn ông tổng giám đốc xí nghiệp cà phê - Còn các danh nhân khác đều không thể lên tiếng ( nên muốn làm gì thì làm - viết gì thì viết ! ) Nhưng ngay cả cái ông bán cà phê được bốc thơm đến tận giời cũng chối đây đẩy : Tui đâu biết gì - họ muốn ziết sao thì ziết chớ ! thì rõ ràng mới là vô duyên !
Hiện nay, việc đánh bóng tên tuổi bằng những cuốn sách kiểu "chuyện những người đương thời" là điều bình thường - nhưng những người được đánh bóng dù ở nhiều lĩnh vực đều ở một tầm ngang nhau - "mỗi người một vẻ" và thường các sách này được xem là một cách PR - nên "tình cho không biếu không" các "danh nhân" góp tiền vào cho nhà in, in ra tặng đối tác, khách hàng - ai cũng dzui !
Nhưng muốn chơi nổi bằng cách len lỏi vào những danh nhân thật sự - những "vì sao của đất nước" thì phải biết liệu sức mình - chơi nổi lấy tiếng ...ngu thì quả thực không xứng đáng là một doanh nhân thành đạt vì đó là kiểu mua danh chỉ đem lại kết quả là cho mọi người xúm vào ...cười ! và đó rõ ràng không phải là một chiến lược PR hiệu quả, chỉ tội cho 2 ngài tiến sĩ, cũng vì chút hư danh và một mớ quyền lợi vật chất mà cũng bị ...cười lun ! đúng là tài năng và ...ngu xuẩn !
Tháng Sáu trời mưa !

30 /4 Thưởng thức nhạc Lam Phương

Hội ngộ Tình ca Lam Phương
Cách đây 4 năm, lần đầu tiên được thưởng thức – dĩ nhiên là trên dĩa DVD, một chương trình Thuý Nga ngay trên đất Mỹ,Tôi đã được làm quen với những bài tình ca của nhạc sĩ Lam Phương, những bài hát hết sức quen thuộc trước năm 1975 tại Việt Nam, mà tôi không nhớ tựa và nhất là không biết đó là nhạc của Lam Phương, vì thực sự lúc đó tôi cũng như nhiều thanh niên thành thị, có chút học vấn đã xem đây là giòng nhạc sến !
Sau năm 1975, giòng nhạc sến biến thành giòng nhạc vàng , không phải là vàng bạc mà là vàng vọt, uỷ mị theo cách gọi của giới truyền thông nhà nước , giòng nhạc này vô hình chung đối kháng lại với giòng nhạc Đỏ, chẳng phải là đỏ đen mà là màu cờ đỏ. Thời gian trôi qua, đến khi VN buộc phải mở cửa cho giới tư bản vào để cái nền kinh tế quốc doanh xếp hàng mua từng cây kim sợi chỉ, ăn bo bo đến mờ mắt, chuyển sang nền kinh tế có cái tên gọi “không giống ai” – nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ! Thì cái giòng nhạc đỏ dần dần chỉ còn tồn tại trong chương trình kỷ niệm các ngày lễ, hay léo nhéo trên làn sóng truyền thanh, truyền hình. Giòng nhạc vàng chuyển biến thành nhạc tình ca với hàng loạt bản nhạc tình của các nhạc sĩ mới xuất hiện sau này, cũng chẳng để lại trong tôi một chút gì để nhớ ngoài một số bài của Trần Tiến. Các bài nhạc mới này cũng quay lại với những mối tình tan vỡ, những nỗi niềm thương nhớ …như trước đây. Vì dù gì đi nữa thì tình yêu vẫn là một đề tài bất diệt, cho dù có muốn nhuộm đỏ các nỗi nhớ thương thì các thế lực có mạnh đến đâu cũng không nổi .
Trước năm 2007 tôi không để ý gì đến những dĩa nhạc Thuý Nga, mà tôi vẫn xem là một chương trình ca nhạc với những bản tình ca “máy nước” hay nhạc sến – tôi chỉ nghe các dĩa CD nhạc Trịnh Công Sơn và Phạm Duy … và một số DVD các chương trình ca nhạc trong nước mà sau khi xem xong không để lại trong tôi một chút ấn tượng gì.
Cho đến khi qua Mỹ năm 2007, được cô em cho xem một dĩa Paris By Night chính gốc số 88 – chủ đề Đường về quê hương, mới đầu chỉ là xem cho đỡ buồn – nhưng rồi với phong cách dàn dựng hết sức hoành tráng mang tính chuyên nghiệp cao, với những âm điệu quen thuộc, và những ca sĩ thân quen trước đây cùng với những ca sĩ tuy mới lần đầu được xem nhưng khiến tôi có ấn tượng tốt đẹp vì chất giọng và phong cách biểu diễn, đã khiến tôi không thể rời mắt khỏi màn hình. Tôi xem một mạch gần 4 tiếng mà vẫn thấy chưa “thoả mãn” và lần đầu tiên trong đời , có những bài hát làm tôi ứa nước mắt vì xúc cảm – Những bài ca “máy nước” của giòng nhạc sến trước kia, lại làm cháy bỏng trong tôi một tình yêu đất nước và con người Việt Nam, mà vì một định mệnh oan khiên đã khiến cho một dân tộc phải tan tác khắp thế giới, cùng với một chủ thuyết ngoại lai tàn nhẫn đã khiến cho những người cùng màu da, cùng ngôn ngữ trở thành kẻ thù của nhau !
Tôi nghe và xem nhạc hay nói đúng hơn là tôi “uống” từng lời ca, từng tiếng nhạc của Lam Phương, một nhạc sĩ đã dùng nhạc để kể về chính cuộc đời ông, từ một thanh niên 19 tuổi sáng tác nhạc vì niềm say mê, nhưng cũng vì sinh kế, đã trôi nổi, khóc cười với những mối tình lãng mạng của mình, cũng như với giòng đời nghiệt ngã của vận nước. Những bài hát của ông tuy chủ yếu là tình ca, nhưng giống như một biên niên sử, thuật lại với một ngôn từ đa dạng về nhạc điệu, về ngữ nghĩa để nói về không chỉ là tình yêu đôi lứa, mà còn là tình yêu của một người Việt với đất nước với quê hương mình.
Bốn năm sau, vào đúng ngày 30/4 /2011 tại Sài Gòn – tôi lại có dịp thưởng thức lại các bản tình ca của Lam Phương trên dĩa Thuý Nga số 104, mà đối với tôi từ khi quay về Việt Nam, tôi đã tìm mua gần đủ các bộ dĩa Thuý Nga để xem cho “đã” các bản nhạc “sến” mà giờ đây, mặc dù cái chất sến vẫn còn nguyên đó, nhưng lại trở thành những xúc cảm, những niềm vui và nỗi buồn mà tôi hết sức trân trọng , nó giúp tôi quên đi phần nào thực tại đau buồn đang diễn ra hằng ngày, hằng giờ trên đất nước của tôi, một xứ sở đang quằn quại vì sự ô nhiễm, ô nhiễm từ môi trường sống vì thói vô trách nhiệm cho đến cả một nền văn hoá, giáo dục cũng đang bị ô nhiễm vì sự áp đặt và lạc hậu, bằng cấp giả, tri thức giả , vì bạo lực học đường và cả những ngôn từ cũng như cách ứng xử kỳ quái của giới trẻ !
Tôi xem chương trình Thuý Nga, không chỉ là vì các bài ca tiếng hát, mà còn để thưởng thức cái phong cách tổ chức chuyên nghiệp, với cách dẫn chương trình hết sức thâm thuý của nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn và cả với sự trân trọng của nhà tổ chức với các nhạc sĩ, sự lễ phép có thể hơi màu mè, nhưng cần thiết của các ca sĩ với những người đã cung cấp cho mình những giai điệu và nhất là để cảm nhận những giá trị văn hoá Việt Nam mà Thuý Nga, một ban nhạc hay nói theo kiểu dân dã là một gánh hát đã đem lại cho người xem. Trong khi đó, với những chương trình ca nhạc hoành tráng trên sân khấu ở Sài Gòn, dù có dàn dựng kiểu nào đi nữa thì vẫn không có nổi tính chuyên nghiệp, từ sự yếu kém về ánh sáng, âm thanh và hoà âm cho đến sự nghèo nàn về các giá trị văn hoá , thậm chí còn có những chương trình lai căng, tây không ra tây, ta không ra ta, hay “chửi cha “ những giá trị của nền văn minh Âu lạc – Buồn cười nhất là những chương trình có tài trợ, lại đem treo chình ình cái nhãn hiệu của doanh nghiệp ngay đằng sau sân khấu, biến một chương trình tình ca lãnh mạn trở thành chương trình “ca nhạt” chả giò “cầu tre” hay “zăn nghệ “ của mạng di động “Viettel” !
Ngoàira, tôi chưa từng thấy tại Việt Nam có một nhạc sĩ nào lại có thể “bao sân” cả một chương trình ca nhạc với đủ loại nhạc điệu từ vui đến buồn, từ lãng mạng du dương đến sôi nổi, cuồng nhiệt như nhạc sĩ Lam Phương. Với sự hiểu biết hạn chế của tôi, thì chỉ có Trịnh Công Sơn, hay Phạm Duy, và ráng hơn nữa là Vũ thành An ..mới có đủ sức kéo một chương trình. Nhưng điều quan trọng không phải là ở số lượng, mà là cái nội dung phong phú của nó, vì nhạc Trịnh, nhạc Phạm Duy hay Vũ Thành An khi hát lên thì đều có cái âm hưởng mà ta có thể nhận ra, còn Lam Phương có những bài nếu không giới thiệu thì không thể nào biết được, và nó trải dài từ những giai điệu “sến” bình dân giáo dục cho đến sự sang trọng, lịch lãm thậm chí có cả những ẩn dụ triết lý với những ngôn từ không quá bay bổng, cầu kỳ như nhạc Trịnh. Ngoài ra còn một điều có thể gọi là mặt hàng quý hiếm ở Việt Nam, đó là cái giá trị và sự trân trọng mà những nhà tổ chức, hay bầu show dành cho người nhạc sĩ. Ở Việt Nam, trong các chương trình ca nhạc thì chỉ có ca sĩ được tôn vinh, được tặng hoa , có khi là hoa do chính các ca sĩ đó đặt mua , còn nhạc sĩ thì may lắm là chỉ được nhắc đến cái tên !
Nói như nghệ sĩ Hoài Linh, là nhạc sĩ chả có ông nào giàu, chỉ có ca sĩ mới giàu. Đúng là như vậy, nhưng nếu nhiều tiền theo kiểu “rủng rỉnh xu hào mán ngồi xe” thì không thể gọi là giàu, mà chính sự kính trọng, ngưỡng mộ và yêu mến của mọi người mới đúng là gia tài vì đó là những giá trị vĩnh cửu mà đâu phải kẻ có tiền nào cũng có! Những ca sĩ tuy cũng có chút tiếng tăm, thậm chí cả tai tiếng cũng có, nhưng họ cũng chỉ có một thời, với một giòng nhạc nào đó cùng với một lượng người ái mộ nào đó mà thôi. Vì thế , sự giàu có của nhạc sĩ nếu xét cho cùng thì có giá trị hơn hẳn sự giàu có của các ca sĩ.
Một lần nữa, ngày 30/4 lại về. Ngày nhấn chìm tương lai của một dân tộc, ngồi nghe những bản tình ca của một thời đã mất, để có được cảm nhận về một người nhạc sĩ tài hoa, mà số phận cũng không khác gì số phận của đất nước Việt Nam – “Nắng xuyên qua lá, hạt sương lìa cành/ Đời mong manh quá, kể chi chuyện mình/ Nắng buồn cuộc tình, bỗng tắt bình minh. ! xin cám ơn nhạc sĩ Lam Phương !
Lê Khanh

Tiếng Việt còn - Nước Việt còn

SỰ Ô NHIỄM VĂN HOÁ

Khi xẩy ra thảm hoạ ở Nhật Bản, ngoài những tác động về kinh tế, thì điều làm cho nhiều người Việt lo lắng là sẽ bị nhiễm phóng xạ từ thực phẩm đến các đám mây..tạo mưa có thể trút xuống đầu chúng ta những liều phóng xạ có thể tác động đến sức khoẻ.
Nhưng có một thứ ô nhiễm mà cả chục năm nay chúng ta đã bị "nhiễm" mà không biết và cũng vì thế mà không lý giải được tình trạng "xuống cấp" và "rối nhiễu" về nhân cách và hành vi của thế hệ trẻ ngày hôm nay.
Xem trên TV, ta thường nghe nói đến sự liên kết của 4 nhà ( Nhà nước, nhà nông, nhà khoa học và nhà doanh nghiệp ) đã tạo nên kết quả tốt cho nền nông nghiệp. Chúng ta xem việc "nhà đài" ( cơ quan truyền thông ) sử dụng cụm từ này là chuyện "bình thường" trong khi nếu xét về mặt ngữ nghĩa thì đó là một cụm từ "bát nháo" : Trước hết, ta phải xác định danh từ Nhà ở đây là gì ? đó là một từ trong một cụm từ nói lên nghề nghiệp hay lĩnh vực hoạt động của một con người : Nhà nông ( người làm ruộng, vườn ) Nhà báo ( người viết báo, săn tin ) nhà khoa học ( người nghiên cứu và ứng dụng các khoa học kỹ thuật ) nhà tâm lý ( người làm việc trong lĩnh vực tâm lý ) nhà buôn ( người kinh doanh buôn bán ) v.v.v
Cũng có khi chữ nhà dùng để chỉ một cơ sở hay một tập thể hoạt động (nhà thương, nhà dưỡng lão, nhà mở , nhà đài và ...nhà nước )
Vì thế nếu đứng riêng lẻ, thì nhà nước, nhà nông, nhà khoa học đều đúng - trừ nhà doanh nghiệp ( vì phải nói là doanh nhân hay đơn giản hơn là nhà buôn mới đúng )
Nhưng nếu ghép lại thì lại khập khiễng khi đem cái từ có nghĩa tập thể để đứng chung với những từ nói về một cá nhân.
Tuy nhiên, việc dùng từ sai nghĩa, gán ghép tuỳ tiện đã trở nên hết sức bình thường, không chỉ trong ngôn ngữ nói, mà còn được đăng tải một cách rất chính thức trên mọi phương tiện truyền thông.
Điều này không chỉ nói lên sự "nghèo nàn" và "dốt nát" về trình độ tiếng Việt của những người sử dụng,mà còn nói lên tình trạng suy sụp và ô nhiễm trong ngôn ngữ Việt Nam ngày càng trầm trọng và điều đó lý giải được tình trạng : giới trẻ càng ngày càng dốt ..văn!
Nền văn học Việt Nam đang hình thành những lỗ thủng trầm trọng không kém tầng ozon của trái đất, đó là điều mà ai cũng biết, chỉ có những kẻ có chức có quyền thì không ...muốn biết mà thôi !
Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương tháng 04/2011

Trông người không dám ngẫm đến ta !

NHÌN LẠI THIÊN TAI
Trong thời gian gần đây, thiên tai có vẻ như ngày một nhiều hơn và mức độ tàn phá cũng ngày một kinh khủng hơn. Nào là lũ lụt ở Australia - nào là động đất ở New Zealand và bây giờ là động đất cùng sóng thần ở Nhật Bản. Mà tất cả đều có thể xem là những thảm hoạ.
Thế nhưng,chưa có thảm hoạ nào lại tạo ra nhiều bài học cho bằng thảm hoạ ở Nhật Bản - từ những chuyện đơn giản như không chen lấn khi xếp hàng nhận cứu trợ, việc các cửa hàng khắp nước Nhật đều giảm giá để cho người dân Nhật có thể mua dễ dàng hơn các vật phẩm cho mình hay cho người thân của mình ở vùng gặp nạn... cho đến thái độ phản ứng có trách nhiệm của chính phủ Nhật ... Chúng ta đều thấy hiện diện thái độ sống của một dân tộc có giáo dục.

Đã có nhiều thông tin cũng như bài viết nói lên tinh thần Nhật Bản, một đất nước giầu có không chỉ về kinh tế, mà con giầu có về nghị lực đứng lên sau những thảm hoạ, để từ một đất nước bại trận và tan hoang của những năm 1945 chỉ sau vài thập niên đã bước vào hàng ngũ siêu cường trên thế giới, mặc dù tài nguyên và diện tích không có gì là đáng kể.
Nếu như Trung Quốc "bon chen" lên hàng ngũ "siêu cường" bằng sức mạnh của một dân tộc đông nhất thể giới, của một nhà nước "bá quyền" luôn có tham vọng thống trị các nước lân bang cũng như bằng những mánh lới làm hàng giả nổi tiếng - Khi đối diện với những thảm hoạ động đất không bằng một nửa của người Nhật ở Đường Sơn mà nhiều nạn nhân đã chết vì ở trong những ngôi nhà xây dựng kém phẩm chất, thì cũng chẳng để lại được một bài học gì ngoài những nỗi cảm thông cho người dân, và một cuốn phim "tái hiện theo ngôn ngữ Điện ảnh" nhằm nói lên những nỗi đau sau cơn địa chấn.
Nhưng với Nhật Bản thì có thể nói không hết những tấm gương thực sự của từ những em bé cho đến những cụ già,mà điều quan trọng nhất là khả năng của chính phủ - dù có thể nói là đã gặp một thiên tai thuộc loại "nhạy cảm" nhất : sự rò rỉ phóng xạ !
Bây giờ, nhìn lại một số thiên tai mà đất nước Việt Nam đã gánh chịu trong thời gian qua, mà sự tổn thất nặng nề cho người dân lại có sự "góp sức" rất đắc lực của những quyền lực đang cai trị đất nước - từ thái độ vô trách nhiệm trong việc xây dựng vô tội vạ những đập thuỷ điện, để rồi đưa đến việc buộc phải xả lũ góp phần gây lụt cho vùng hạ lưu, nhưng sau đó vẫn bình chân như vại !
Từ việc buông lỏng quản lý rừng đầu nguồn, để cho những người dân vì nghèo đói và cả những tay lâm tặc có sự bao che của những thế lực, vô tư "xoá trắng" những khu rừng khiến cho không có gì cản đường nguồn nước lũ.
Thế nhưng, đó vẫn là thiên tai - nhưng sau đó là gì ? sau đó là sự quản lý và điều hành việc khắc phục cho người dân, vẫn chủ yếu dựa vào sự đóng góp "nhân đạo" của chính người dân và những tổ chức trong - ngoài nước. Những tổ chức của nhà nước như MTTQ - CTĐ cũng chỉ đóng vai trò "kẻ trung gian" thậm chí còn có nhiều "tấm gương" về việc ăn chặn, bớt xén tiền cứu trợ của chính những người dân mà mình có trách nhiệm phải hỗ trợ.
Đó là chưa nói đến những con buôn lợi dụng cơ hội để nâng giá, chặt chém những người dân đã cạn kiệt khi cần phải mua những nhu yếu phẩm hay những vật dụng để xây lại nhà đã sụp đổ của mình. Chúng ta cũng khó trách được những con buôn đó, vì cái quan điểm coi đồng tiền và thời cơ để kiếm tiền bất kể những nguyên tắc về đạo đức đã là quan điểm "chủ đạo" và được hệ thống chính quyền thực thi rất hiệu quả từ bao lâu nay, nó đã ngấm sâu vào tư duy của rất nhiều người mà chính tình trạng tham nhũng từ trên xuống dưới, từ thấp đến cao, từ trong nhà ra đến ngoài đường là một biểu hiện rất rõ.
Vì thế, với Nhật Bản thì thiên tai là một dịp để mọi người ngưỡng mộ cái tinh thần sống có giáo dục và có trách nhiệm - còn với Việt Nam thì cũng là dịp đế mọi người ngưỡng mộ cái tinh thần sống chết mặc bay và thái độ vô trách nhiệm với những nạn nhân - đều là ngưỡng mộ cả thôi !

Nỗi nhục nhân đôi

TỪ NHỮNG TAI NẠN DO SỰ VÔ TRÁCH NHIỆM ...ĐẾN SỰ NGU DỐT VỀ SINH NGỮ !

Nếu nói về tai nạn gây chết người ở Việt Nam thì vô số kể nên từ những chuyện kỳ lạ như một người lái xe gắn máy, bị một viên đá trải đường văng lên từ một chiếc xe hơi chạy qua, chém ngay vào yết hầu, đứt động mạch cổ chết ngay tại chỗ, cho đến chuyện hai ba xe hơi chen nhau chạy qua cầu, bị xe lửa chạy ngược chiều tông phải nát bét vì do người gác cổng quên đóng hàng rào chắn và mới đây nhất là chuyện chìm tàu du lịch ở vịnh Hạ Long làm chết mười mấy du khách nước ngoài cũng vì thói vô trách nhiệm ... Đó là chuyện thường ngày ở Việt Nam, nên dù có đọc xong các tin này thì cũng không muốn nói lại để làm gì ! Vì nhắc đến trách nhiệm, là nhắc đến điều không có ở các quan chức VN thì nhắc làm gì !
Thế nhưng, tôi nhắc lại và phải nhắc lại vì chỉ do tình cờ cùng trong một lúc, tôi nhận được hai cái mail của người bạn từ nước ngoài gửi về, mỗi cái mail lại đề cập đến một chuyện không ăn nhập gì với nhau, nhưng đọc xong tự nhiên thấy muốn ...khóc !
Cái mail thứ nhất nói đến một cậu bé người Việt Nam, chỉ chưa đầy 12 tuổi nhưng đã được mời đến nói chuyện ở một trường đại học Mỹ :
Dưới đây là nguyên văn :
Đây là tin vui đầu năm của gia đình chúng tôi không thể tưởng tượng nổi Cháu nội Khang sinh ngày 31-2-1999 chưa đủ 12 tuổi còn đang học tiểu học được mời làm giáo sư của một trường Đại Học ở VA về môn “khoa ăn nói. “ mỗi tuần 4 giờ - mỗi giờ $250. Dĩ nhiên tất cả học trò đề lớn hơn thầy. Dưới đây là phát biểu của cháu Khang về giáo dục :
http://www.youtube.com/watch?v=WxlcGCGUG5o
Điều này cho thấy dân tộc Việt Nam nếu được giáo dục cẩn thận thì sẽ không hiếu những nhân tài ( nhưng tiếc là chỉ xuất hiện và được trân trọng ở nước ngoài ) - Thế nhưng, cũng là người Việt Nam , mà là những tay "lãnh đạo" bằng cấp cùng mình, trong buổi lễ truy điệu những nạn nhân chìm tàu ở vịnh Hạ Long , do có những khách du lịch nước ngoài nên mới bầy đặt làm lễ truy điệu - chứ nếu chỉ là du khách Việt Nam thì đừng có ...mơ. Trong bức ảnh chụp buổi lễ truy điệu đó, chúng ta thấy một tấm vải đen trên có hàng chữ : Vô cùng thương tiếc, và dịch ra tiếng Anh một cách trang trọng là : WITH DEEPLY SYMPATHY !
Cha mẹ ơi, tiến sĩ ơi, lãnh đạo ơi ! chỉ có một câu ngắn ngủi như vậy mà cũng viết sai ngữ pháp vì lẽ ra phải viết như vầy : With deepest sympathies thì còn ra cái thống chế gì nữa hở trời ! Vậy mà mấy thằng ngỗng đực mặc áo vét đứng đó vẫn cứ vô tư nghiêm trang cử hành cái lễ truy điệu "dô cùn thương tít" đó ! trong khi cả thế giới người Việt trên thế giới, và những em sinh viên HS biết chút tiếng Anh ở Sài Gòn khi nhìn thấy hình ảnh này phải cúi mặt xuống vì nhục !
Vậy xin hỏi người Việt ta dốt tiếng Anh hay giỏi đây ?
Một đứa trẻ hỉ mũi chưa sạch đã đứng trước giảng đường đại học dạy cho một đám người nước ngoài bằng chính ngôn ngữ của họ nhờ được đào tạo ở đâu? - Còn ba cái thằng lãnh đạo cả một tỉnh, chắc là có cả đốn bằng tiến sĩ thạc sĩ trong tủ thì viết có 3 chữ tiếng Anh mà sai hết 2 !nhờ được xuất thân từ một nền giáo dục nào?
Tuy nhiên, tất cả những điều sai lầm dẫn đến cái chết của những du khách cho đến việc viết sai vài chữ tiếng Anh và sau đó vẫn được đưa ra trước mắt mọi người một cách "chân chọng" đều có một nguồn gốc như nhau : Sự thiếu trách nhiệm - thói quen ẩu tả và tuỳ tiện - đây là chuyện cũng ...bình thường từ mấy chục năm nay ở cái guồng máy điều hành đất nước này rồi!
Saigon tháng 2/2011

MỘT MÙA XUÂN ĐẾN

MÙA XUÂN NHÌN LẠI
Theo vòng xoay của đất trời, một năm mới lại đến với chúng ta, đến với những người dân một đất nước "giầu - đẹp - anh hùng" sau 35 năm "chung tay xây dựng" mà vẫn loay hoay với đói - nghèo và lạm phát !
Một năm mới nhìn lại, dưới góc độ cá nhân trong năm 2010 tôi thấy mình đã đươc nhiều và cũng mất nhiều. Cái được đầu tiên là sách, đây là năm mà tôi viết được 04 cuốn sách, một số lượng đáng kể đối với một kẻ nghiệp dư về "viết và lách" như tôi - Sau đó là công việc - tôi đã có được những ngày tháng tốt đẹp nhất trong một chuỗi những hoạt động nghề nghiệp của mình, đến với trường Quản Trị Cuộc Đời Lima với vai trò một giảng viên, một chuyên gia tâm lý với những dự án ấp ủ trong lòng trong việc góp phần xây dựng nhân cách cho trẻ em - Thế nhưng, phải chăng là những điều mà Lima đưa ra chưa thực sự là một nhu cầu ? hay do khả năng tổ chức của những chuyên gia về doanh nghiệp của tổ chức Pace - một ngôi trường dạy về kinh doanh nổi tiếng, và là những người quản lý trường Lima, thực sự chỉ là những bài giảng hấp dẫn, mà không thể thành công trên thực tế - đó là sự minh chứng hùng hồn cho cái gọi là " nói thì dễ, mà làm được những gì đã nói mới khó" Vì thế mà chỉ vỏn vẹn sau 11 tháng hoạt động, những người bạn trẻ làm việc cho Lima đã phải chia tay trong nước mắt, và một ngôi trường dạy về kỹ năng sống đã lặng lẽ "chết" trong một xã hội chỉ có thể thành công trong kinh doanh bằng việc mở nhà hàng và tổ chức những cuộc thi "chân dài" cho các nữ sinh!
Một cái được nữa, đó là những kinh nghiệm và kỹ năng của tôi về tâm lý cũng đã được nâng lên rất nhiều qua những buổi báo cáo, tập huấn, phỏng vấn và chẩn đoán tâm lý cho các trẻ em có vấn đề cho nhiều đơn vị,tổ chức và cá nhân. Có thể nói nếu so với năm 2009 thì đây là một bước tiến dài trên con đường hoàn thiện về chuyên môn của mình.
Cuối cùng, đây cũng là một năm mà hạnh phúc gia đình sau gần 20 năm xây dựng, đã có những niềm vui tốt đẹp nhất.
Đối với cái mất, điều đầu tiên vẫn là niềm tin - Trong công việc của mình, tôi đã làm việc với hai người thành công trong cuộc sống, một người chữa bệnh ( và dạy chữa bệnh ) và một nhà giáo dục (dạy về kinh doanh)- một người trên 60 và một người trên 40, và cả hai đều là những tỷ phú nhờ các hoạt động của mình. Cả hai đều nói đến đạo đức - lý tưởng - nhân phẩm - những giá trị sống mà họ muốn thực hiện và truyền đạt cho mọi người ... thế nhưng lời nói không đi đôi với việc làm, những tính toán nhỏ nhen, sự thiếu tôn trọng kẻ cộng sự, những sự khoe khoang về tiền bạc và kiến thức ..đã làm cho tôi quá thất vọng ! Tri thức VN là thế ư ?
Cái mất thứ hai là không còn được làm điều mà mình đang xây dựng khi trường Lima phải đóng cửa.
Cuối cùng, một cái mất lãng nhách đó là sau gần 5 năm hoạt động, do là một trang web free - nên khi bị lỗi thì các tài liệu, thông tin của tôi sau bao năm tích góp trên trang web : tamlytreem.page.tl đã bị mất, và tôi lại phải làm lại từ đầu cho việc xây dựng một trang web mới.
Dù sao đi nữa thì vẫn là một chặng đường mới đang chờ đợi tôi - Hãy bước đi bằng sự lạc quan và tích cực làm việc, vì cũng không còn nhiều thời gian nữa.
Ngày Mùng Một Tết Tân Mão 2011.

ĐẤT NƯỚC TAN HOANG

VIÊT NAM
30 năm chiến tranh, nhiều cánh rừng bị tàn phá bởi bom đạn nhưng tài nguyên của đất nước vẫn còn.
30 năm hoà bình, nhiều cánh rừng cũng bị tàn phá bởi con người và tài nguyên thì cạn kiệt !
Người ta có câu : "Đời cha ăn mặn, đời con khát nước" Nhưng với thời đại của chúng ta thì phải nói là "cán bộ ăn mặn, người dân khát nước" Không chỉ khát, mà còn đói, mà còn rách, mà còn mất đi cả nhân cách của con người !
Những bất thường của thời tiết thì ở đâu cũng có, thậm chí ở một số nước vừa bị bão tố, vừa bị động đất vừa bị núi lửa ... Nhưng tất cả đó là những thiên tai, còn ở đất nước anh hùng, thì thiên tai được tiếp sức bởi nhân tai, và thậm chí nhân tai còn khủng khiếp hơn cả thiên tai !
Sài gòn là một vùng đất mà từ trước tới nay, các cơn bão lũ chỉ có khả năng làm cho trời âm u, mưa gió chỉ làm cho con người có cớ để khoe áo ấm .. thế nhưng nhân tai đã làm cho bao nhiêu ngôi nhà chìm đắm trong triều cường và TP. Hồ Chí Minh đã liên tục phát triển để trở nên một trong những thành phố ô nhiễm nhất trên thế giới !
Xưa nay, chỉ khi đi trong những cánh rừng già mới phải cảnh giác với những hầm chông bẫy kẹp... nhưng giờ đây, đi giữa thành phố hoa lệ mang tên bác, người dân phải luôn cảnh giác với những cái hố tử thần được hình thành từ sự vô trách nhiệm !
Có những tỉnh thành ở Phan Rang, Phú Yên chưa bao giờ bị lũ lụt vì đó là vùng khô hạn, ít mưa. Thế nhưng nhờ thuỷ điện, mà người dân đã biết thế nào là ngập lụt vì để bảo vệ những con đập trị giá vài trăm triệu, người ta đã tàn phá hàng tỷ đồng tài sản nhà cửa của người dân bằng việc cho xả lũ thuỷ điện vô tội vạ !
Một tên ăn trộm, hay ăn cướp khi bị phát hiện hành vi tội phạm, gây thiệt hại tính mạng và tài sản của người khác, chắc chắn là phải trả giá vài năm tù, nếu gây chết người thì có thể chung thân - Thế nhưng, gây ra cái chết cho bao nhiêu người, gây ra thiệt hại hàng ngàn tỷ đồng cho người dân, thì những người có trách nhiệm cao nhất, khi hết đường chối cãi chỉ cần vỗ ngực : được rồi, tôi xin nhận trách nhiệm và ...xong! tiếp tục giữ vững mọi quyền hành như cũ, không hề rụng đến một sợi lông chân! Sau đó "quyết liệt" chỉ đạo các thuộc cấp "khắc phục" hậu quả bằng miệng !
Thành phố biển Nha Trang, một bãi biển thuộc vào hạng đẹp nhất thế giới, đến nay ngoài trừ một cái "rờ sọt" cao cấp "hòn ngọc Việt" một khu nghỉ mát xài tiếng Anh và tiền đô để phục vụ cho những ai thừa tiền, thì còn lại những gì ? và những gì đó đã đươc một tạp chí quốc tế về địa lý , với ý kiến của hàng trăm chuyên gia đã xếp hạng là một trong những bãi biển dơ bẩn nhất thế giới ! Các quan chức địa phương sau khi cãi không nổi, bèn quay sang tổ chức các cuộc thi người đẹp mặc đồ tắm và vẫn vênh râu như thường !
Chỉ mới "điểm lại" một vài điều trong hàng chục hàng trăm thứ góp phần làm tan hoang đất nước mà đã thấy xây xẩm mặt mày ! Nhưng điều nguy hiểm hơn cả chính là sự tan hoang trong lòng người, sự lạc lối của các em học sinh khi mà các em thừa nhận : Chuyện bạo lực trong giới học sinh là chuyện bình thường ! Đó mới là sự tan hoang không phải cho hôm nay, mà là cho thế hệ tương lai ! Và dĩ nhiên cũng sẽ có kẻ vừa cười vừa vỗ ngực : Tui chịu trách nhiệm hề hề !
Sài Gòn mùa nắng mà vẫn mưa !

VIỆT KIỀU THAM GIA ĐIỀU HÀNH ĐẤT NƯƠC

30 NĂM RỒI MÀ VẪN CÒN ....NGU !
Đọc được trên mạng trong trang web - niềm tin vào tương lai. Thấy 2 bài viết của GSTS Nguyễn Đăng Hưng và TS Trần Hà Anh nói về quan điểm và mong muốn được tạo điều kiện tham gia điều hành đất nước.
Trước hết, xin khâm phục tấm lòng hướng về tổ quốc của các nhà trí thức Việt Kiều, và thực sự là trong thời gian qua, tuổi trẻ Việt Nam nói riêng, nhân dân Việt Nam nói chung đã nhận được những sự giúp đỡ và đóng góp về nhiều mặt của các nhà trí thức này. Đứng về mặt khoa học và thực tiễn, không ai có thể chối bỏ công sức của những người con xa tổ quốc mà lòng vẫn hướng về quê cha đất tổ.
Tuy nhiên, khi đặt vấn đề tham gia điều hành đất nước trong vai trò những công chức nhà nước thì các nhà trí thức đã thể hiện một sự nhiệt tình hết sức ...ngây thơ ! Mà quả thực thì đa số các nhà khoa học thường thì rất giỏi về mặt chuyên môn, nhưng còn về nghệ thuật nhận ra đâu là sự thật trong lĩnh vực xã hội, đặc biệt là về mặt chính trị thì thường rơi vào hai trạng thái : "chả biết gì" hoặc "ngây thơ ...cụ" !
Qua bài viết của TS Hưng, dựa trên lời phát biểu của Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc của Quốc Hội, ông Ksor Phước nói : “ không tán thành việc cho phép công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài tham gia dự tuyển làm viên chức vì quan ngại có thể bị lợi dụng để thực hiện các hoạt động chống phá”. và ông cho rằng :
Quả thật, tôi không thể nghĩ ra được một vị đứng đầu một Ủy ban gọi là Dân tộc mà có thể phát biểu xúc phạm đến “bộ phận không thể tách rời của dân tộc Việt Nam” như vậy. Làm sao ông Chủ nhiệm có thể quơ đũa cả nắm để coi thường trình độ văn hóa, khoa học và chính trị của người Việt Nam ở nước ngoài đến thế ? Phải chăng loại quan ngại này xuất phát từ một thứ não trạng đa nghi cố hữu, thấy ai cũng là kẻ thù rồi tự cô lập mình, chỉ làm việc với người cùng phe cùng cánh, những thành viên chung quanh ao làng ?
Thực ra, ông Ksor Phước không hề có ý coi thường trình độ văn hóa hay gì gì đó của các nhà trí thức Việt Kiều.
Nhưng thử hỏi : hơn 40 năm nằm gai nếm mật, hy sinh đủ mọi thứ trên đời kể cả uy tín và liêm sỉ để có được chiến thắng ngày nay, để được "cai trị" cả một dân tộc thì tại sao lại phải chia sẻ quyền lực cho cái gọi là " một bộ phận không thể tách rời của dân tộc Việt Nam ? Các ngài Việt Kiều có biết thế nào là sốt rét rừng ? thế nào là nỗi sợ hãi cùng cực dưới mưa bom B52 - và sau đó là niềm kiêu hãnh vô bờ bến của sự cai trị đất nước, làm cho 80 triệu dân Việt "lên bờ xuống ruộng" nó sướng như thế nào không ?
Các ngài ở nhà lầu, ăn bơ sữa, ngủ trong phòng có máy điều hòa, học hành đến nơi đến chốn trong một nền giáo dục tuyệt vời để trở thành những nhà khoa học chân chính - chưa đủ sướng hay sao mà còn đòi về đây chia sẻ quyền lực với chúng tôi ?
Chúng tôi trân trọng mời các ngài về để các ngài xả thân ra phục vụ mọi người (trong đó có con cháu chúng tôi ) bằng vai trò người giúp việc - sai đâu làm đó là tốt lắm rồi ( phát biểu linh tinh là cấm cửa luôn ) chứ ai cho phép các ngài về đây làm "công chức nhà nước" !
Hãy thử nghĩ mà xem, chúng tôi chỉ là những kẻ "múa gậy vườn hoang" trình độ chỉ có trên các văn bằng đủ loại - năng lực cũng vừa đủ để ký tên trên những bài soạn sẵn, thì thử hỏi làm sao chúng tôi có thể "đồng hành" cùng các nhà trí thức thực sự ? lúc đó lòi ra bao nhiêu cái dốt của chúng tôi, thì ai chịu đây ? Sau đó,dần dà với năng lực thực sự của mình, các ngài sẽ lần lượt nắm giữ các vai trò chủ yếu trong bộ máy nhà nước, thì eo ơi , máu xương của chúng tôi hóa ra vô ích sao ?
Những nhà trí thức như TS Trần Hà Anh thì than phiền về những thủ tục "Hành là chính" đối với trí thức và bà con Việt kiều và đề nghị :
Một trong những câu hỏi thể hiện mối băn khoăn của anh chị em, kể cả một số trí thức trẻ, là liệu đất nước có điều kiện để phát huy năng lực chuyên môn của mình hay không.
Các câu hỏi này bao hàm ba vấn đề: điều kiện làm việc và môi trường làm việc và môi trường sinh hoạt.
Về điều kiện làm việc, cơ quan tiếp nhận phải thực sự cần đến chuyên gia, trí thức kiều bào về giúp để giải quyết những vấn đề của sự phát triển. Cơ quan tiếp nhận phải bảo đảm có phương tiện vật chất - kỹ thuật và tài chính để giải quyết các vấn đề này, chứ không nên tiếp nhận anh chi em về mà không có triển vọng gì về phương tiện giải quyết.
Về môi trường làm việc, cơ quan tiếp nhận phải hết sức quan tâm tạo cho anh chị em một môi trường làm việc thuận lợi, tránh để phát triển những mối quan hệ công tác bất thân thiện. Anh chị em có thể đã quá quen thuộc với những môi trường làm việc với cơ chế quản lý gọn nhẹ nên khi về nước dễ cảm thấy khó chịu với cách quản lý của chúng ta. Do vậy, công cuộc cải cách hành chính mà Nhà nước ta đang đẩy mạnh sẽ là một yếu tố tích cực đối với môi trường làm việc của anh chị em.
Về môi trường sinh hoạt, cơ quan tiếp nhận cũng cần thấy trách nhiệm của mình phải giúp đỡ để anh chị em tìm được nơi ăn chốn ở thuận lợi. Một lần nữa, công cuộc cải cách hành chính sẽ giúp đỡ rất nhiều cho anh chị em thấy đời sống xã hội ở nước ta ngày càng được cải thiện theo hướng gọn nhẹ và ít phiền hà hơn.

Thực tình mà nói, chỉ cần có một trong ba điều kiện này thôi thì các Việt kiều đã lũ lươt kéo nhau về rồi ! Thế nhưng, ngay cả những nhà trí thức trong nước , lý lịch sạch boong, tốt nghiệp đại học chính quy tử tế, mà còn không chen nổi một chân vào trong bộ máy, dù đã được tuyển dụng đàng hoàng, nếu muốn vào thì cứ bắt đầu từ việc :pha trà, quét phòng một thời gian cho những ngài trưởng phòng chỉ biết có ký tên!
Đấy, đó có đúng là ngây thơ ...thứ thiệt không ?
Muốn đóng góp cho quê hương và giúp đỡ người dân Việt, còn rất nhiều cách để giúp nhưng đòi tham gia vào chuyện điều hành đất nước để có thể trực tiếp đóng góp thì.... "thôi bỏ đi tám!"!

CHUẨN CHO TRẺ EM .

CHUẨN DÀNH CHO TRẺ 5 TUỔI
NHỮNG ÁP ĐẶT HOANG TƯỞNG VÀ PHI NHÂN


Trước hết nói về các tiêu chuẩn về phạm vi thể lực,( chuẩn 1 – 6) ngoài những tiêu chuẩn mà trẻ có thể thực hiện được, cũng có những tiêu chuẩn có lẽ là dành cho việc đào tạo…vận động viên. Vì trước khi đạt được những yêu cầu như chạy 18 m trong 5 giây, và chạy liên tục 150m thì trẻ phải được kiểm tra đầy đủ về sức khoẻ, là một điều không phải gia đình nào cũng có thể làm được. Nhưng nếu không thì có thể đưa đến nguy hiểm cho các em có những chứng bệnh tim bẩm sinh, hen phế quản, viêm phế quản mãn, giãn phế quản, trẻ bị dị dạng lồng ngực, bệnh về nội tiết, trẻ bị dị tật tay chân… với những trẻ này thì các em vẫn có thể theo học lớp Một bình thường nhưng chắc chắn không thể đáp ứng các yêu cầu nói trên về lĩnh vực sức khoẻ.
Ngoài ra những tiêu chuẩn như nhảy từ độ cao 40cm là khá nguy hiểm với trẻ, ngay cả với các vận động viên cũng cần phải có những bước chuẩn bị trước khi thực hiện yêu cầu này. Điều này cho thấy là các yêu cầu này chưa thực sự phù hợp.
Với những tiêu chuẩn trong mục Hiểu biết và thực hành chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng (chuẩn 4) thì có một số điều liên quan đến nhận thức và cách ứng xử, và là một quá trình cần phải học hỏi lâu dài mới có thể đạt được chứ trẻ 5 tuổi làm sao có thể có được ý thức về sự có hại của thuốc lá và có khả năng thể hiện sự không đồng tình với người hút thuốc lá khi mà điều đó vẫn còn là một điều rất bình thường ở những nơi công cộng !
Đối với các tiêu chuẩn về phát triển tình cảm và quan hệ xã hội ( chuẩn 7 – 12 ) đều là những điều mà hầu hết các nhà giáo dục và phụ huynh mong muốn con mình đạt được, nhưng đạt được bằng cách nào và ai sẽ là người giúp cho trẻ đạt được điều này thì vẫn còn là một ẩn số Nói cách khác, đây là những giá trị sống và kỹ năng sống mà một đứa bé 4, 5 tuổi không thể trong một cấp học Mẫu giáo ( 4 tuổi ) có thể đạt được, khi mà trẻ còn rất nhiều điều phải học tập về kiến thức để có thể bước vào lớp Một .
Tất cả những yếu tố trên đều rất cần thiết cho một nhân cách, nhưng đó phải là một tiến trình giáo dục về các giá trị sống và kỹ năng sống trong một thời gian dài sau khi đã bước vào lớp Một, hơn nữa điều này còn tuỳ thuộc rất nhiều vào môi trường xã hội và gia đình của trẻ. Đây là một lĩnh vực còn rất yếu và rất thiếu cho trẻ em hiện nay. Đặc biệt là các chuẩn 9, 10 và chuẩn 11, đó là điều mà ngay cả những người lớn còn rất nhiều người chưa đạt được vì nó thuộc về phạm vi sở thích – chúng ta không thể buộc một đứa trẻ phải biết quan tâm, thích thú đối với các hiện tượng trong thiên nhiên hay thích chăm sóc cây cối, con vật thân thuộc, đó là điều mà chúng ta chỉ có thể khuyến khích các em! Chúng ta lại càng không thể đòi hỏi một đứa trẻ 5 tuổi có khả năng giải quyết mâu thuẫn bằng nhiều biện pháp khác nhau, một điều mà ngay cả một người lớn khôn ngoan cũng có lúc phải…bó tay ! Rõ ràng là với những yêu cầu trên thì ngay cả bố mẹ các em cũng khó mà thực hiện và nếu không có được những điều thuận lợi trong giao tiếp và ứng xử mà đòi hỏi trẻ 5 tuổi những chuẩn mực này thì quả là một điều …không tưởng !
Về các tiêu chuẩn trong lĩnh vực phát triển ngôn ngữ và giao tiếp, ( chuẩn 14 – 19) Thì lại tuỳ thuộc vào năng lực phát triển, khả năng trí tuệ của đứa trẻ và chắc chắn là có rất nhiều trẻ và ngay cả người lớn cũng có những yêu cầu không thể đạt được. Như đối với yêu cầu nghe hiểu các câu chuyện, thơ, đồng dao hay kể lại một câu chuyện theo đúng trình tự thì quả thực đây không phải là yêu cầu dành cho trẻ 5 tuổi, mà là yêu cầu dành cho các em học sinh cấp III vì có thể nói, nếu không được học và có một trí nhớ tốt thì ngay cả một em HS cấp III cũng khó mà có thể giải thích một cách mạch lạc ý nghĩa của một số câu thơ, câu đồng dao ca dao dành trẻ em, và việc kể lại một câu chuyện đồng nghĩa với việc học thuộc lòng hay học vẹt !
Trong lĩnh vực nhận thức và sẵn sàng với việc học ( Chuẩn 20 – 28) thì có thể nói, mức độ mà nhiều yếu tố trong lĩnh vực này đòi hỏi như trong lĩnh vực nghệ thuật đã thuộc vào một sự áp đặt phi lý nhất trong mọi sự áp đặt, đó là sự áp đặt về khả năng cảm thụ nghệ thuật ! Đứng trước cái đẹp, mỗi một người đều có quyền thể hiện sự cảm nhận khác nhau, ngay cả với những cái đẹp hiển nhiên ta vẫn có thể có những cảm thụ khác nhau. Buộc trẻ phải biết thể hiển cảm xúc trước những vẻ đẹp của thiên nhiên và của các tác phẩm tạo hình là một điều không ai có thể làm được trừ khi đứa trẻ được yêu cầu phải làm như vậy, đó là một khả năng…đóng kịch mà khi làm điều đó, chúng ta đã tước bỏ ở đứa trẻ điều quý giá nhất mà không một ai có quyền lấy : Đó là sự ngây thơ của trẻ em.
Với chuẩn sáng tạo cũng thế, chúng ta giáo dục và khuyến khích trẻ phát huy khả năng sáng tạo chứ không buộc trẻ phải có khả năng sáng tạo, chúng ta có thể tập cho trẻ vẽ, tập cho trẻ hát nhưng không thể buộc trẻ phải trở thành một hoạ sĩ hay nhạc sĩ với khả năng sáng tạo phong phú. Còn ngược lại, với những yêu cầu như trẻ phải thể hiện được cái mới, độc đáo trong trò chơi hay trong việc tạo hình, âm nhạc thì cũng chỉ nên xem đó là sự mong muốn mà thôi.
Qua 28 chuẩn đặt ra, chúng ta thấy rõ là các nhà giáo dục VN trong Bộ GD đã đi quá mức với một điều mong muốn hoang tưởng và một trí tưởng tượng phong phú khi xây dựng bộ chuẩn cho trẻ 5 tuổi này, và rõ ràng từ những mong muốn và tưởng tượng này, để đưa bộ chuẩn này vào hiện thực là một tiến trình của một đề án nằm trong lĩnh vực …khoa học viễn tưởng !
Khi so sánh hai bộ chuẩn dành cho trẻ 5 tuổi, một của VN và một của ngành giáo dục tiểu bang California Hoa Kỳ, chúng ta thấy rằng ngành giáo dục Việt Nam đã đưa ra quá nhiều tiêu chuẩn bao gồm toàn bộ sự phát triển của trẻ về mọi lĩnh vực, kể cả những lĩnh vực mang tính đặc thù cá nhân, hoàn toàn tuỳ thuộc vào tính cách và sở thích của một con người không nằm trong trách nhiệm và quyền hạn của ngành!
Ngay cả với những lĩnh vực liên quan đến yếu tố thể lực cũng là một điều nằm ngoài phạm vi cho phép, vì điều đó tuỳ thuộc vào bản thân trẻ, khả năng nuôi nấng trẻ của gia đình và khu vực địa lý giữa trẻ thành phố với trẻ nông thôn. Chuẩn giáo dục là để có những định mức về dạy trẻ dành cho nhà trường chứ không phải là chuẩn đưa ra để buộc bố mẹ phải nuôi con đạt được các định mức về phát triển từ thể lực đến nhận thức và cả sở thích như thế nào !
Với những yêu cầu về sự cảm nhận thẩm mỹ lại càng cho thấy sự áp đặt một cách quá đáng vào một phạm trù mang tính cá nhân, việc một con người có xúc động trước vẻ đẹp của thiên nhiên hay của các sản phẩm tạo hình hay không, điều đó không một nền văn hoá nào có quyền áp đặt trên con người. Thích hay không thích là hoàn toàn tuỳ thuộc vào những yếu tố mang bản sắc của từng người. Chúng ta có thể buộc đứa trẻ phải đóng kịch khi gật gù trước vẻ đẹp của thiên nhiên hay cảm nhận cái đẹp theo khuôn mẫu mà nhà trường đưa ra, nhưng điều đó không những không giúp gì cho sự phát triển về mỹ học, mà còn làm thui chột đi sức sáng tạo của trẻ em, khi nó phải chấp nhận thích điều gì người lớn thích, thừa nhận cái đẹp mà người lớn cho là đẹp !
Đối với những chuẩn của ngành giáo dục tiểu bang California ( Mỹ ) đặt ra, chúng ta thấy không phải là không có những tiêu chuẩn khó, nhưng nó hoàn toàn nằm trong trách nhiệm và quyền hạn của ngành giáo dục. Nghĩa là những điều mà các em phải được dạy và phải học được. Những chuẩn mực đều mang tính kiến thức chứ không phải là nhận thức. Ngay cả việc trình bầy kinh nghiệm và sở thích của mình, trẻ cũng không buộc phải theo một khuôn mẫu nào như phải chấp nhận cái gì mình thích, cái gì là đẹp, cái gì là không đẹp.
Vì thế, để xây dựng một bộ tiêu chuẩn cho trẻ, chúng ta cần phân biệt ra ba lĩnh vực khác nhau:
- Lĩnh vực tính cách: Đây là những yếu tố bẩm sinh “ Cha mẹ sinh con, trời sinh tính” chúng ta chỉ có thể tìm hiểu để khai thác, kích thích và phát triển những ưu điểm của tính cách trẻ, hạn chế phần nào những điểm yếu, chứ không thể can thiệp vào, buộc trẻ phải thay đổi tính cách của mình cho dù nhân danh bất cứ điều gì trong cuộc sống mà trẻ đã đang và sẽ hoà nhập vào.
- Lĩnh vực nhận thức: Đây là những giá trị sống và kỹ năng sống mà chúng ta từng bước hướng dẫn trẻ sao cho phù hợp với sự phát triển của em, chúng ta cũng không thể buộc các em phải đạt được điều này, hiểu được điều kia cho dù tất cả đều cần thiết và tốt đẹp. Trong lĩnh vực này thì chính tấm gương của cha mẹ, của những người thày, cô mới là những tác động có giá trị nhất chứ không phải các kỹ năng hay thủ thuật nhằm giúp trẻ hiểu ra các giá trị cần có cho cho cuộc sống. Nói cách khác, đây là những giá trị mà đứa trẻ cảm nhận được và tiếp thu được tuỳ vào môi trường mà các em đang sống và tuỳ vào thái độ ứng xử của những người xung quanh. Chúng ta không thể đặt ra những chuẩn mực nào cho khả năng tiếp nhận và vận dụng của trẻ, đó là điều mà đứa trẻ phải chịu trách nhiệm với chính mình và với xã hội khi đến tuổi trưởng thành.
- Lĩnh vực kiến thức: Đây là những điều mà một đứa trẻ có bổn phận phải học, và xã hội nói chung, ngành giáo dục nói riêng có bổn phận phải dạy và có quyền đặt ra những chuẩn mực mà một đứa trẻ với khả năng phát triển trung bình về thể lực và trí tuệ cần phải đạt đến. Chúng ta có thể xây dựng các chuẩn cao cho trẻ thông minh, chuẩn thấp cho trẻ dại khờ… chuẩn riêng cho trẻ thần đồng hay khuyết tật. Nhưng, trách nhiệm không thuộc về trẻ mà thuộc về gia đình và xã hội. Và đó là nhiệm vụ của những người lớn phải hoàn thành bằng nhiều biện pháp, kỹ thuật đa dạng và phong phú mà trí tuệ con người có thể nghĩ ra dành cho thế hệ tương lai.
Lê Khanh