Chủ Nhật, 26 tháng 7, 2009

Sống trung thực như thế nào ?


SỐNG TRUNG THỰC TRONG MỘT XÃ HỘI ĐẦY GIẢ DỐI

Đã từ lâu, ai cũng biết nguyên lý : Thật thà thẳng thắn thường thua thiệt ! Vì thế, việc nói vậy mà không phải vậy đã trở nên một điều hơn cả sự bình thường. Gần đây, báo Tuổi Trẻ, đã đưa ra một chủ đề thảo luận cho vui, về cái lợi và hại của cách sống trung thực trong xã hội mà sự nói dối một cách thành thực đã quá phổ biến.
Qua hàng trăm email gửi về, hầu như ai cũng tán thành là chúng ta nên ứng xử một cách trung thực, mặc dù thua thiệt nhưng được sự thanh thản trong tâm hồn.
Đó là điều hoàn toàn đúng đắn, nhưng cái thái độ cái gì cũng phải nói thẳng nói thật có giúp gì cho chúng ta trong cuộc sống ?
Có lẽ, cách tốt nhất đó là chúng ta phải phân biệt được những vấn đề thuộc lĩnh vực cá nhân và những vấn đề thuộc lĩnh vực xã hội.
Trong lĩnh vực cá nhân, việc sống trung thực với chính bản thân mình phải được xem là một nguyên tắc cần thiết, khi có những gì liên quan đến chính con người chúng ta thì việc nói thẳng nói thật là điều không chỉ góp phần vào việc xây dựng nhân cách, mà còn giúp ta có được sự tôn trọng của những người xung quanh.
Thế nhưng, có những việc trong các quan hệ xã hội, khi phải đối diện với sự dối trá một cách "chuyên nghiệp" đầy dẫy trên các phương tiện truyền thông, từ những quảng cáo sản phẩm trên đài TV, hằng ngày dồn dập cung cấp cho chúng ta những thông tin mà mới đầu, thì ta mỉm cười bỏ qua, nhưng lần hồi với nguyên tắc "ba lần nói dối thì có thể thành sự thực" những nhãn hàng, những hình ảnh dối trá có hệ thống ấy đã xâm chiếm vào vô thức chúng ta, để khi nghĩ đến một lĩnh vực nào đó thì cái nhãn hiệu ấy lại xuất hiện trong đầu óc mình - đó là mục tiêu của quảng cáo. Cho đến các thông tin trên báo chí viết về những "huyền thoại quá khứ" để dần dần khẳng định đó là những sự thật - khiến cho chúng ta, đặc biệt là giới trẻ đã có những ảo tưởng về lòng ái quốc, về năng lực của dân tộc mà quên đi những sự thật phũ phàng trong cuộc sống hàng ngày. Với lĩnh vực này, thái độ khôn ngoan nhất là tỉnh táo, thực tế, chấp nhận những kẻ nói dối, và dùng ngay sự nói dối đó để đối phó với chúng.
Chúng thích mọi người ca tụng cái điều mà chúng không có, thì chúng ta cũng gật gù "thích thì chiều" để chúng cứ sống với ảo tưởng Việt Nam là một trong những nước có chỉ số hài lòng về cuộc sống vào hàng cao trên thế giới, để chúng sống trong nể sợ và chết trong khinh bỉ !
Hãy trung thực với chính bản thân, nhưng cũng đừng ngại dối trá với những kẻ thích lừa dối cả chính bản thân họ !
Mùa thu Sài Gòn

Thứ Năm, 28 tháng 5, 2009

GIÁ SỮA - CÁI GIÁ CỦA SỰ COI THƯỜNG


CÁI GIÁ PHẢI TRẢ !

Mấy hôm nay, các phương tiện truyền thông từ chính thức đến phi chính thức đều quan tâm đến chuyện nghịch lý đời thường: Giá sữa trên thế giới giảm còn ở Việt Nam lại trở thành thứ nhu yếu phẩm đắt đỏ nhất !
Kinh doanh sữa trong bối cảnh xã hội hiện nay tự nhiên trở thành một ngành siêu lợi nhuận, vì những đại gia trong ngành sữa đã có những "chiêu thức" tuyệt diệu khiến cho những nhà quản lý mít đặc của chúng ta không còn biết phản ứng ra sao, chỉ biết ấp a ấp úm như ngậm hột thị - ngậm thì đúng là có ngậm thật, có điều là dollar chứ không phải là hột thị thôi.
Một trong những lý lẽ mà các tay trùm sữa nêu ra là do phải chi cho "quảng cáo" quá nhiều, nên buộc cha mẹ của những "đứa trẻ thông minh" phải è cổ ra gánh cái chi phi hàng chục nghìn dollar trả cho báo đài - hãy thử mở tất cả các đài TV của Việt Nam ra xem coi có đài nào không "dám" quảng cáo sữa ? có điều chính các nhà quản lý các đài TV đó, không biết hàng chục triệu mà họ lấy từ các hãng sữa để đưa những thông tin quảng cáo phi lý phi nhân, phi nghĩa chính là những giọt mồ hôi, nước mắt của hàng chục ngàn hàng trăm ngàn ông bố bà mẹ ( mà có khi chính cả họ trong đó ) đã vì "thấm" cái quảng cáo lập đi lập lại hàng chục ngàn lần là uống sữa vào thì con họ trở thành thần đồng, trở thành những trẻ thông minh như bác học, khỏe mạnh như siêu nhân...
Nếu không có cái tâm lý "sính hàng ngoại" và cái thực tế là hàng nội địa đồng nghĩa với hàng kém chất lượng, thì có lẽ tình hình không đến nỗi nào - Tuy nhiên với bao nhiêu yếu tố thuận lợi về thiên thời ( chỉ một số hãng độc quyền ) địa lợi ( một vùng đất tự do cạnh tranh theo quy luật cá lớn nuốt cá bé ) nhân hòa ( một tâm lý vọng ngoại của nhiều người dân ) thì tội gì mà không cho những kẻ thích cho con mình uống một thứ sữa được gắn cho bao nhiêu là yếu tố "không tưởng" phải bỏ những đồng tiền xương máu ra, cứ nghĩ là thương con, nhưng thực ra có khi là hại con và nhất là hại cho ngân sách gia đình một cách vô tội vạ !
Bây giờ, khi báo chí kêu rêu thì các nhà quản lý cũng chẳng biết phải làm sao trong khi thực ra, nếu không vì các loại sữa "thông minh" đó làm cho ngu đi, thì cũng có đủ cách giải quyết, mà một cách đơn giản nhất là hạn chế quảng cáo sữa trên TV với những tiêu chí thật khắt khe - và còn nhiều biện pháp nữa, mà ai cũng biết nhưng lại không dám làm, vì cái gì thì ai cũng biết luôn rồi, chả cần phải dùng đến cái công thức DHA gì gì đó !

Thứ Hai, 11 tháng 5, 2009

HÈ VỀ ...HÈ ĐẾN RỒI ....HI HI HI HU HU HU


HÈ ĐẾN ...TIẾP TỤC CHẠY TRƯỜNG !
Những cơn mưa đầu mùa đã báo hiệu một thời điểm mà trước đây vào cái thời xa xăm nào đó, là điều rất thú vị với các em HS.
Còn bây giờ, một số lớn trong các em, những em chuẩn bị bước vào lớp 1, chuẩn bị bước vào lớp 6 và tranh đua vào lớp 10 sẽ không còn có gì thú vị cho những ngày tháng sắp đến mà người ta gọi nó là mùa Hè.
Mỗi năm đến hè lòng mang mác buồn... câu hát ngày nào đã đi vào dĩ vãng từ lâu vì bây giờ học sinh đâu có phải chia tay bạn bè, chia tay lớp học để kẻ lên rừng, người xuống biển tận hưởng những ngày nghỉ với gió mát sóng xanh... mà chỉ nghỉ vài hôm cho thày cô chấm điểm rồi lại tiếp tục cái điệp khúc : Học học nữa học mãi trong các lớp học hè!
Học hè , một danh từ kỳ quái nhưng đã trở nên thân quen từ bao giờ !
Và cũng như thường lệ, các phụ huynh lại nháo nhào đi tìm chỗ cho con...học vào mùa hè, mùa mà các em có quyền được nghỉ ngơi sau 9 tháng căng mình ra học...chữ !
Phụ huynh sẽ nói, nào có băt nó học chữ nghĩa gì đâu, chỉ là đi học năng khiếu, học múa hát, học tin học..học ngoại ngữ cho đừng quên việc cắp cặp đến trường thôi và đặc biệt là một môn học hết sức thời thượng : Học về Kỹ năng sống !
Quả tình là bây giờ thì Kỹ năng sống đang là một phong trào a la model vì sau khi thấy được bao nhiêu thảm cảnh xẩy ra cho các trẻ vị thành niên, nào là chết chìm trong gamme, nào là bỏ nhà đi bụi, quan hệ tình dục bừa bãi, thậm chí tự xăm mình, rạch mặt, và cả nhảy lầu nhảy sông tự tử vì áp lực học tập quá nặng nề mà gia đình không còn là môt chỗ dựa an toàn nữa ! Thì các bậc phụ huynh đâm hoảng, tìm kiếm nơi nào giúp cho con mình biết sống, mà quên mất là chính họ mới là kẻ có thể giúp được các em ! Chính họ mới là "chuyên viên " đào tạo KNS cho trẻ !
Nói như thế có phải là nói quá hay không ?
Khoan nói tới cái vụ phải bỏ ra hàng triệu đồng để mua lấy những khả năng mà trẻ có thể học được miễn phí tại gia đình, mà hãy nói tới cái hiệu quả của các chương trình như thế, làm thế nào mà chỉ trong một thời gian ngắn, với 5 tuần lễ là các em đã có thể biến thành những đứa con vừa khôn lại vừa ngoan ?
Nếu có một phép thần kỳ như thế, thì làm gì còn những thảm cảnh xảy ra cho trẻ nữa, mặc dù cái giá bỏ ra không phải là nhỏ, nhưng với những gia đình có thu nhập vài chục triệu / tháng thì bỏ ra hơn 5 triệu để con mình thành một đứa trẻ "phát triển toàn diện" thì cũng không đắt nếu không muốn nói là quá rẻ !
Nhưng liệu, số tiền bỏ ra như thế có đủ không ? vì rõ ràng tuy có khá nhiều thứ có thể mua bằng tiền, nhưng cũng không hiếm thứ không thể mua bằng tiền được, mà khổ thay Kỹ năng sống lại nằm trong cái đám không thể mua bằng tiền mà lại mua trong một thời gian ngắn ngủi như thế !
Có thể, trẻ sẽ được nhào nặn, nhồi nhét để nuốt vội nuốt vàng những cái gọi là KNS ấy, và mang về nhà biểu diễn cho bố mẹ xem cho xứng đáng với đồng tiền bỏ ra của bố mẹ nhưng chắc chắn khi chia tay cái lớp học thần kỳ ấy, chia tay mùa hè học trối chết ấy, trở lại mái trường để tiếp tục cái điệp khúc ...học, thì thôi rồi ! Người đi nhé....kỹ năng ở lại ( để dành cho các khóa sau ).
Người ta có thể mua được rất nhiều thứ để trang bị cho con mình, nhưng niềm vui và lòng tự tin thì không giống như cái máy laptop hay cái điện thoại di động mà có thể gắn lên người đứa trẻ một cách dễ dàng được !
Vâng , mùa hè về rồi .... buồn muốn khóc trước những cái trò khỉ mà người ta đang muốn dành cho trẻ nhân danh chính niềm vui của những người đã bị tước mất cái quyền được nghỉ ngơi theo ý muốn !

Thứ Năm, 30 tháng 4, 2009

HÀ NỘI NGÀY TRỞ LẠI


Với đôi chút tình cờ, sau một vài đề nghị từ phía các phụ huynh có con bị những rối loạn về tâm lý, tôi có dịp quay trở lại Hà Nội sau hơn 12 năm xa cách.
Hà Nội trước đây của tôi, gắn liền với những cuộc hội thảo, tập huấn về tâm lý trẻ em của Trung tâm NT ( TT Nghiên cứu Tâm lý Trẻ em ) và gắn liền với những hoạt động thể thao của người khuyết tật ( Các cuộc đua xe lăn trong các kỳ thi Marathon ). Hà Nội trước đây của tôi là một thủ đô yên tĩnh với những buổi tối dạo bước bên Hồ Gươm, với những buổi ăn bánh tôm bên Hồ Tây trong một chiều sương sớm... và những lần gõ nhịp bước chân trên con phố Trần Hưng Đạo im ắng ...
Tôi biết rằng, Hà Nội đã thay đổi rất nhiều,đã mở rộng ra để trở thành một Thủ đô to nhất Đông Nam Á về diện tích, những có lẽ sẽ thấp nhất về trật tự đô thị !
Ngay từ khi rời sân bay Nội Bài để chạm đến cửa ngõ Hà Nội, tôi đã thấy được sự ngổn ngang của xây dựng, sự bụi bặm của đường phố và nhất là sự hỗn độn của lưu thông. Là dân Sai Gon, tôi cũng đã quá quen thuộc với chuyện chen chúc, lạng lách trên đường phố, chuyện kẹt xe (tắc đường) là chuyện thường ngày ở một cái thành phố trên 5 triệu dân! Thế nhưng ở một cái Thủ Đô to đùng với những khẩu hiệu hoành tráng và chỉ có hơn 2 triệu dân, mà sự mất trật tự giao thông cũng làm cho những người như tôi phải kinh ngạc thì quả là một ấn tượng khó phai về cái thủ đô to đẹp hơn - đàng hoàng hơn sau hơn 30 năm xây dựng !
Một điều may mắn cho tôi, là tôi được các phụ huynh đưa về ở một khu dân cư thuộc loại đẹp nhất Hà Nội với những khối nhà tầng mới xây dựng ở trên đường Trần Duy Hưng. Một trong những kỷ niệm là tôi đã phải đổi đến 3 lần chỗ ở mới tạm chấp nhận được - vì tôi không hề hình dung một khách sạn khá bề thế, mặt tiền đường với 5 tầng lầu mà không có thang máy ! và buổi sáng chiêu đãi khách một dĩa bánh mì khô với trứng chiên mà không có được chút muối tiêu, không có nước trà, không có nước lọc mà chỉ có cái giá lạnh lùng là 300 ngàn cho 1 đêm !
Chuyển sang nhà nghỉ thứ ba, sạch sẽ thoáng mát, tôi được dẫn đi xem phòng ở tầng 1, nhưng khi quay lại vào buổi tối thì phải ở trên lầu 3 với lý do đến nhận phòng trễ hơn 2 giờ ! Không còn thì giờ để tranh cãi nên thôi đành phải vào ở với lời hứa, ngày mai sẽ đổi phòng cho chú, và sau 3 ngày lưu trú tôi không hề nghe nhắc lại chuyện đó nữa ! Hứa và lờ đã là chuyện bình thường ở đây chăng ?
Tuy nhiên, tôi đã được tiếp đón một cách trọng thị và chu đáo từ những người tôi mới gặp lần đầu - Từ các phụ huynh có con bị rối nhiểu mà tôi sẽ thăm khám đã đành, mà ngay cả với một cô giáo còn trẻ măng (Trong hình: Ăn trưa tại TTTM Big C Hà Nội với cô Thương) là hiệu trưởng của một ngôi trường dạy trẻ đặc biệt, đã cho tôi mượn phòng để thăm khám, nói chuyện với phụ huynh và giúp tôi rất nhiều trong công tác tổ chức với một sự tận tâm và vui vẻ. Đây là một điều mà không bao giờ tôi quên được!
Bên cạnh đó, còn có rất nhiều sự quan tâm, và thái độ trân trọng của những người mà tôi chỉ mới được gặp, tiếp xúc trong đợt làm việc này. Một buổi nói chuyện về Giáo dục giới tính cho các phụ huynh lớp 6b trường Việt Nam - Angeria do anh Hà, Hội trưởng Phụ huynh tổ chức, cũng như những bữa cơm thân mật tại gia đình của các phụ huynh...
Rời Hà Nội sau 5 ngày liên tục làm việc trong một chuyến bay đêm, trễ hơn 15 phút như thông lệ của Việt Nam Airline, tôi để lại nhiều niềm vui về người Hà Nội và nhiều nỗi buồn về cái thủ đô to nhất xứ !
Ngày Quốc tế Lao động 1/5

Thứ Năm, 16 tháng 4, 2009

MÙA TUYỂN SINH ĐẠI HỌC, NGHĨ VỀ..HỌC ĐẠI


Cách đây không lâu, tôi nhận được một lá thư của một em sinh viên chưa hề quen biết, hỏi thăm về việc tôi có thể giúp em tìm một số thông tin bổ sung cho bài tiểu luận tốt nghiệp sau 4 năm dùi mài kinh sử của em .
Tôi sẵn sàng giúp vì nó nằm trong chuyên môn của mình và đề nghị em gửi cho tôi bài tiểu luận của em đê tôi xem có thể góp ý gì không ! Sau khi nhận được, cảm giác đầu tiên của tôi là “choáng” – Tôi vẫn biết là không thể chỉ nhìn vào một bài mà đánh giá chung được tình trạng của SV, nhưng tôi cũng không nghĩ rằng, một bài Tiểu luận của 1 em chuẩn bị lấy bằng Cử nhân. Nhất là của một ngành khoa học xã hội, nghĩa là trước khi lên đến năm thứ 4, thì em đã được dùi mài kỹ năng viết trong 3,4 năm trời rồi mà viết một bài tiểu luận mà từ việc đặt vấn đề, cho đến cách hành văn, kể cả một số lỗi câu cú, chính tả đều “có vấn đề” với những sai lầm đôi khi ấu trĩ, ngớ ngẩn đến không ngờ!
Sau khi phân tích cho em đó biết là cái đề tài mà em chọn là quá rộng, rất khó thực hiện được, nếu không muốn nói là hoang tưởng, tôi đã đề nghị một đề tài khác, phù hợp và thực tế hơn, em đã hoàn toàn nhất trí nhưng lại tiếp tục làm tôi “điên tiết” lên khi nói rằng vì em không biết lấy lòng giáo viên hướng dẫn, không chịu “làm luật” với ông, nên ông đã buộc em phải làm một cái đề do chính ông ta đưa ra, với những ràng buộc về nội dung ! cùng lời răn đe : Nếu em làm đề tài khác thì tôi không chấm ! Nếu đây là sự thật, thì quả tình là quá sức bỉ ổi cho một kẻ mang danh là giảng viên đại học !
Có thể điều em nói là thật, nhưng nếu cái đề mà em đưa cho tôi lần thứ 2, và giới thiệu rằng đó là đề tài do giáo viên hướng dẫn em buộc phải làm ( Một chuyện khá phi lý, nhưng cũng có khả năng xảy ra ) mà tôi được đọc, thì nó cũng tệ hại không kém cái đề của chính em SV đó trước khi đưa ra ! Tôi đã nghĩ đến 3 giả thuyết:
1/ Ông Giáo viên này không có chút hiểu biết gì về cái ngành ông ta đang dạy, và cả cái cái lĩnh vực mà đề tài nói đến ( lĩnh vực tâm lý ) mặc dù em SV đó cho biết, ông ta có bằng thạc sĩ về tâm lý !
2/ Đó là một “thách thức” với em SV, nên ông đã đưa ra một đề tài cũng khá mơ hồ để nếu em SV đó yếu cơ là có thể chết chìm trong đó, và quả thực là sau khi tôi đọc xong thì thấy đúng là em này đang chết chìm thật! Cái đó gọi là “giết người “ không gươm dao !
3/Đây cũng là đề tài của em SV đó, nhưng vì sợ bị chê nên nói là đề của GV cho – nhưng cũng như đề tài thứ 1, nó chỉ phản ánh một năng lực quá yếu kém trong việc viết tiểu luận, trong khi chính em đó đã nói là đây là một lĩnh vực mình rất tâm huyết ! ( vì thế tôi mới giúp)
Như vậy, qua việc được xem một bài tiểu luận, tôi thấy co 3 vấn đề :
1/ Năng lực của SV ngành khoa học xã hội là quá tệ hại thông qua kỹ năng viết, kỹ năng lập luận, kỹ năng phân tích vì hầu như 80% bài tiểu luận là Copy và paste từ các nguồn khác nhau (mà không hề biết chế biến cho phù hợp với một văn phong chung )
2/ Trình độ và cả đạo đức của một bộ phận giáo viên đại học là quá suy đồi khi đưa cho sinh viên của mình một đề tài không mang tính khoa học và gây cho các em hứng thú tìm tòi. Không những thế mà còn gây khó dễ cho SV của mình vì các em không biết điều với mình!
3/ Khả năng đào tạo của một ngành xã hội ( còn khá mới mẻ tại VN) là quá lạc hậu, các em học hết cả vốn liếng rồi mà vẫn không biết cách vận dụng các kỹ năng chuyên ngành cho phù hợp, thì làm sao khi ra trường có thể có đươc một năng lực, đáp ứng được nhu cầu xã hội – Vì nếu trình độ như em SV này mà bò được lên đến năm thứ 4 thì quả thực là không còn gì để nói !
Vậy mà tất cả vẫn cứ “trôi theo dòng đời” để chúng ta vẫn có thể “đầu tư cho những đại học tầm vóc quốc tế” !

Chủ Nhật, 22 tháng 3, 2009

NHỮNG LÁI BUÔN CHỮ NGHĨA

KINH DOANH & DỐI TRÁ

Qua một số thông tin trên Tuổi trẻ và Sài Gòn Tiếp thị, các sinh viên của trường Đại học Dân lập Hùng Vương "biểu tình" phản đối việc tăng học phí "một cách có hệ thống" tại một trường Đại học "tả phí lù - môn gì cũng có" !
Việc tổ chức và điều hành một trường Đại học, không chỉ đòi hỏi người đứng đầu có những tiềm năng về kinh tế, mà còn phải có một học vị và cái học vị đó, không chỉ bảo đảm về trình độ học vấn, mà còn phải là một trình độ về nhận thức và lòng tự trọng.
Được biết, khác với một số trường khác, TS Nguyễn Mạnh Hùng là một người có thực tài và cũng là một người có thẩm quyền cao nhất ! Vì thế, khi phải đối thoại với sinh viên trong việc tăng học phí vô tội vạ, Ông đã đủ thẩm quyền rút lại cái quyết định trên.
Tuy nhiên, chính điều này lại cho thấy một lỗ hổng lớn về "kỹ năng sống" ở nhà Tiến Sĩ này ! KHi quyết định tăng học phí, ắt hẳn ông đã lường trước được sự phản ứng của dư luận, nhất là những sinh viên đang theo học tại đây, thế nhưng khi đứng trước áp lực của đám đông, ông đã phải nhượng bộ - dù việc tăng học phí là một sự phi lý - nó chỉ cho thấy một yếu tố duy nhất khi ông đứng ra tổ chức ngôi trường này :
Đó là bán những con chữ trong một điều kiện giao dịch không sòng phẳng !
Tại sao lại là không sòng phẳng ?
Vì với những nguồn thu to lớn từ học phí, lẽ ra cơ sở trường lớp phải đảm bảo được những điều kiện tối thiểu về tiện nghi, lực lượng giảng viên phải đảm bảo những khả năng tối thiểu về năng lực giảng dạy.
Nhưng dù hoạt động đã lâu, mà cơ sở vẫn chỉ đi thuê mướn một cách manh múm, mặc dù bản thân tôi cũng đã từng đến cơ sở ở Điện Biên Phủ để dự một cuộc hội thảo, và cảm nhận của tôi về cơ sở vật chất của cái hội trường là tốt, dù có hơi màu mè "nhà quê" ! nhưng dẫu sao thì đó cũng phản ánh đúng cái trình độ thẩm mỹ của người đứng đầu thôi .
Tuy vậy, với những lời hứa hẹn với sinh viên ( là khách hàng ) và sau đó là những gì mà họ nhận được - thì đó là một sự dối trá, lừa gạt, bán hàng kém chất lượng của một anh nhà buôn thiếu trình độ ! Chắc hẳn, khi nhìn ra bên ngoài, ông Tiến sĩ đã thấy được nhan nhản những lời nói "có cánh" trong các chương trình quảng cáo, và ông cũng nhận thấy, sự dối trá đã và đang là "nền tảng" cho xã hội này, nên ông cũng không ngại gì mà xài đến các chiêu "treo đầu dê, bán thịt chó". Chỉ có điều ông quên mất một điều, ông là một nhà tri thức, và cái cơ sở mà ông kinh doanh lại là một cơ sở giáo dục ! ( mặc dù những chuyện buôn bán, dối trá và lừa gạt trong ngành giáo dục cũng không phải là ít )
Điều đó chỉ cho thấy một điều: Sự băng hoại về những giá trị đạo đức là điều ngày càng phổ biến !

Thứ Hai, 16 tháng 3, 2009

GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG - AI GIÁO DỤC AI?

KỸ NĂNG SỐNG LÀ SAO NHỈ ?
Nói về đề tài "thời thượng" này, đã có khá nhiều bài viết và bản thân tôi cũng đã từng đề cập đến trên một số diễn đàn.
Thế nhưng, một lần nữa khi đọc được một cái tin ngắn trên báo Tuổi Trẻ, ngày 16/3/2009 nói về sự hình thành một Câu Lạc Bộ Giáo Dục Viên của những người làm Công Tác xã hội - và trong buổi ra mắt CLB này, các bạn GDV đã nêu lên một "thực trạng" là các em HSSV Việt Nam hiện nay thiếu trầm trọng kỹ năng sống, và cái trầm trọng hơn nữa là thiếu cũng trầm trọng đội ngũ GDV có thể "dạy" Kỹ năng sống KNS cho các em HSSV đang bị "dốt" về KNS kia ! Thì tôi chợt nhận ra rằng, cái thiếu trầm trọng nhất của mọi người (tức là cả các GDV dạy KNS và các em HSSV thiếu KNS) không phải là cái mớ kiến thức về KNS, mà là cái sự hiểu biết cơ bản nhất, đó là sự hiểu biết về chính Kỹ năng sống !
Các em HSSV thì có thể không biết KNS là cái mô tê gì, nhưng chính các GDV sẽ là người đi "dạy" KNS cho các em cũng chả hiểu gì về cái gọi là KNS !
Nói một cách chính xác hơn, là các GDV hiểu sai về KNS, vì chính các bạn đã được "truyền" cho sự nhận thức "lệch" về KNS ! Các bạn đã hiểu KNS như một bộ môn (Giống như Công dân giáo dục) hay có thể rộng hơn, là những kiến thức về các hành vi, thái độ, phản ứng mà một em HSSV cần phải biết !
Chính vì thế, các bạn GDV trong Câu lạc Bộ đó mới cho rằng, cần phải đào tạo một cách "quy mô " hoành tráng để cho ra lò một loạt các GDV am hiểu kỹ năng sống như lòng bàn tay mình, để tung ra bốn phương trời giúp cho tuổi trẻ Việt Nam biết thế nào là KNS !
Nhưng, KNS là cái gì mà ghê thế ?
Lật những tài liệu về KNS chúng ta được biết, ở mỗi quốc gia người ta quan niệm về KNS có phần khác nhau - còn ở Việt Nam thì chúng ta quan niệm KNS bao gồm các kỹ năng:
Kỹ năng tự nhận thức - Kỹ năng kiên định - Kỹ năng giao tiếp - Kỹ năng ra quyết định - Kỹ năng xác định giá trị - Kỹ năng đặt mục tiêu.
Chỉ có vậy, còn nếu muốn "tán" rộng ra nữa thì sẽ có :
1. Những kĩ năng sống cơ bản, cốt lõi (cần để định hướng đúng đắn cho tương lai và vận dụng vào trong mọi tình huống của cuộc sống)
- Kĩ năng tự nhận thức về bản thân
- Kĩ năng đặt mục tiêu phấn đấu cho bản thân
- Kĩ năng tự xác định giá trị
- Lòng tự trọng
- Kĩ năng giao tiếp
- Kĩ năng ra quyết định
- Kĩ năng giải quyết vấn đề
- Kĩ năng kiên định để an toàn
- Kĩ năng thuyết phục
- Kĩ năng thương lượng
- Kĩ năng giải tỏa cảm xúc, căng thẳng
- Kĩ năng tìm kiếm sự giúp đỡ, hỗ trợ
2. Những kĩ năng sống để phòng tránh những tệ nạn xã hội:
- Phòng tránh ma túy
- Phòng tránh thuốc lá, ruợu, bia
- Phòng tránh bị xâm hại tình dục trẻ em
- Phòng tránh HIV/AIDS
- Giải quyết mâu thuẫn tránh bạo lực
Nói một cách khác, một em HS/SV mà có được chừng này kỹ năng thì có 2 khả năng :
Trở thành một mẫu người lý tưởng vì sẽ thành công về mọi phương diện, và là một người hoàn hảo về mặt đạo đức, một người sẽ thành công trong bất cứ lĩnh vực nào... Tóm lại : đó là 1 siêu nhân !
Hóa ra các KNS sống là chuyện không tưởng à ?
Không phải vậy, những KNS này thực ra không có gì là ghê gớm cả, nhưng nếu đặt nó vào bối cảnh xã hội Việt Nam, mà đòi hỏi có được những GDV biết hết các KN này ( và cả nghệ thuật để truyền đạt cho người khác nắm bắt nữa ) và cũng đòi hỏi là các em HSSV có thể học tập được các kỹ năng này để vận dụng vào cho cuộc sống của mình ( vì vậy mới gọi là KNS) thì đó mới là điều không tưởng !
Tại sao lại như thế ?
Hãy cứ hình dung mà xem, các trẻ em VN được sinh ra trong những gia đình như thế nào? Đa phần là những gia đình có những nguyên tắc gia trưởng, bố mẹ nói thì con cái phải "chấp hành trước mà không có khiếu nại sau !" Có nghĩa là "bố mẹ đặt đâu con ngồi đó, muốn con học cái gì, làm cái gì, thậm chí là nói cái gì, ăn cái gì đều phải được bố mẹ cho phép - đều phải được bố mẹ định hướng " và như thế, làm gì các em còn khả năng tự nhận thức ! Làm gì các em có quyền đặt mục tiêu cho bản thân ? làm gì các em còn khả năng ra quyết định !
Còn về phía nhà trường ? Cái sự bát nháo trong giáo dục, tình trạng lạc hậu trong chương trình, sự áp đặt cái kiểu học : Thày đọc trò ghi, tình trạng học vẹt, phải thuộc lòng từng cái chấm cái phẩy trong các bài văn mẫu, thì các em HS làm gì còn khả năng thương lượng , làm gì để có thể giải tỏa cảm xúc ! Các em chưa tâm thần cả lũ, chưa stress hàng loạt đã là may lắm rồi !
Cuối cùng, với bối cảnh xã hội mà không ai tin nổi ai, không ai tin nổi những người có thẩm quyền, có trách nhiệm , không ai tin nổi vào những điều luật định chồng chéo, mâu thuẫn hàng loạt ! thì làm sao còn có những kỹ năng giao tiếp và tìm kiếm sự hỗ trợ ?
Nói tóm lại - Lý thuyết KNS không khó, lật sách ra đọc ào ào, học ào ào và áp dụng mọi thủ thuật để các em HSSV biết về KNS không khó, nhưng cái khó là làm sao các em có thể vận dụng được vào chính cuộc sống của mình ! Và nếu không thể vận dụng được thì làm sao có thể gọi là KNS cho được ?
Đó chỉ có thể gọi là những kỹ năng mong muốn sẽ có trong một ngày nào đó ở về phía cuối chân trời !
Và vì thế, việc đào tạo các GDV đi dạy KNS được coi là một trong những mơ ước khó có thể trở thành hiện thực ( nhưng nếu coi KNS là những bài học như kiểu công dân giáo dục thì lại là chuyện khác ) lúc đó thì cứ nghe những gì tôi nói, đừng nhìn những gì tôi làm và chỉ nên học những gì tôi dạy, còn làm thì ...tính sau !
Sài Gòn tháng 3/2009

Thứ Bảy, 14 tháng 3, 2009

Càng sửa...càng sai !


SỬA CÁI SAI NHỎ BẰNG CÁI SAI LỚN


Câu chuyện dài về những sai lầm trong sách giáo khoa kéo dài từ năm này sang năm khác, tưởng chừng như có thể dừng ở năm 2008 với một hành động tưởng chừng như rất quyết liệt của bộ Giáo Dục là cho ban hành tới 03 cuốn sách để sửa sai.
Có thể nói, đó là một động tác sửa sai vô tiền khoáng hậu, vì chưa có một đất nước nào đủ sự dũng cảm coi thường học sinh và dư luận đến như thế ! Vì ở bất cứ đâu người ta cũng phải tôn trọng sự chính xác của sách giáo khoa - Có thể chấp nhận một số lỗi morat do nhà in, nhưng điều đó chỉ cần vài ba dòng chữ đính chính ở cuối sách là đủ, và chỉ chứng đó là đủ làm giảm đi phần nào giá trị của sách giáo khoa rồi.
Ấy thế mà giờ đây, để sửa lỗi, không phải là in sai, mà là viết sai, không chỉ sai chính tả mà còn sai cả ý nghĩa, sai từ nội dung, nghĩa là sai tuốt tuồn tuột từ trong ra ngoài, từ trên xuống dưới . Người ta lại có một sáng kiến là in tới 3 cuốn sách để yêu cầu HS căn cứ vào đó để sửa dùm những cái sai của những nhà khoa học, những Hàn lâm viện sĩ cấp xã ngành GD đã viết nhăng viết cuội từ bao năm nay !
Hóa ra từ trước đến giờ, các em đều được học và buộc phải học những cái sai, những cái sai của những cuốn sách năm nào cũng được sửa chữa, bổ sung và ngành GD buộc bố mẹ các em phải hộc cả máu mồm máu mũi ra làm việc để có được những đồng tiền xương máu mua lấy cái chữ cái nghĩa loại phế phẩm cho con em mình nhồi vào đầu!
Các nhà nghiên cứu giáo dục đã tìm hiểu, phân tích và xác định đâu là sự sai lầm trong việc biên soạn sách GK, đó là sự chia cắt, phân bổ việc biên soạn cho nhiều nhóm người mà không có được một cái khung chung, một thiết kế xuyên suốt. Ấy thế mà thay vì chỉnh sửa chính sự sai lầm trong biên soạn, thì người ta vẫn cứ để cho những sai lầm, lạc hậu ấy được in ra thành những cuốn sách mang tính pháp lệnh, buộc người dân phải mua, nếu không có tiền mua thì phải ngửa cổ ra xin, biến thành những kẻ ăn mày chữ nghĩa. Thế rồi sau khi bị phát hiện, bị vạch trần cái sự ngu dốt ấy, thì lại lục đục biên soạn ra những cuốn sách để sửa sai !( mà chưa chắc là những cái sửa ấy không sai ! )
Thực ra thì chủ trương bần cùng hóa, ngu dốt hoá nguời dân dẫu sao cũng đã được tiến hành một cách triệt để rồi, đâu cần phải dở cái trò quái gở này ra để làm gì . Ngay cả một cô bé được trời ban cho có đôi chân dài và cái bộ óc ngắn, trong một sớm một chiều cũng có thể trở thành hoa hậu của một quốc gia có 4000 năm văn hiến mà chả cần học hết lớp 12 kia mà. Để rồi sau đó lại phát hiện ra một bộ học bạ giả, và buồn cười hơn là ban tổ chức lại dũng cảm thừa nhận sai lầm trong việc quy định trình độ học lực !
Với một trình độ kiểu đó, do được đào tạo bởi một nền giáo dục như thế, từ ban giám khảo cuộc thi cho đến các thí sinh hoa hậu, thì cần gì phải đính chính những cái sai lầm trong sách GK làm gì cho nó tốn giấy, vì có sai hay đúng thì cũng chỉ cho ra lò những Học sinh mà cái kiến thức sau 12 năm đèn sách chưa đủ để kiếm một chỗ đứng trong xã hội nếu không được đào tạo lại ! Và để đi thi Hoa hậu thì cũng chả cần có kiến thức để làm gì, chỉ cần cái đùi dài, cái ngực to, cùng những nụ cuời duyên dáng thì dù cho có cái đầu thuộc loại bã đậu cũng được mà !
Trong khi yêu cầu của các cuộc thi sắc đẹp ngày nay,không chỉ đòi hỏi những đường cong bốc lửa mà còn phải có sự thông minh, phải có trình độ học vấn, thông thạo ngoại ngữ và cả một thể lực đáng nể, thì với một quốc gia đang tiến bước vào con đường hội nhập với thế giới, lại chọn ra một hoa hậu như thế đó, học không xong lớp 12, ti toe chạy ra nước ngoài để học nghề, và có thể bộ học bạ giả được chuẩn bị không phải là dùng cho cuộc thi trong nước, mà là để đối phó với những yêu cầu của nước ngoài kia !
Với Một nền giáo dục như hiện nay, thì việc đào tạo ra những con người mà gian dối đã dần trở thành bản chất, trơ trẽn là điều cần thiết cho cuộc sống thì cũng chẳng có gì là lạ. Chỉ đáng buồn cho biết bao nhiêu học sinh chân chính, những tấm gương vượt khó trong học tập, không chỉ phải chấp nhận tiếp tục học tập với những điều sai lầm, lại còn phải chấp nhận luôn cả việc một cô bé "tóc vàng hoe = đầu óc bã đậu" lại được chọn làm đại diện cho nhan sắc phụ nữ đất Việt. Cô bé đó không đáng trách, và cả bố mẹ cô, cả những vị giám khảo khả ..uý của cái trò thi sắc đẹp kia cũng chả đáng trách, vì tất cả đều được đào tạo trong cùng một lò, với những kiến thức càng sửa càng sai kia thôi !
tháng 9 trời mưa, trời mưa...nước mắt !
( TRÍCH LẠI TỪ BLOG LÊ KHANH / 09/2008)

GÌ CŨNG ĐÒI DẠY !

THẬP CẨM GIÁO DỤC

Qua một mẩu tin trên đài HTV9 - Cho biết Sở GD TP.HCM đang rục rịch cho HS học các luật giao thông để góp phần giảm bớt tình trạng " ùn tắc giao thông" ! Nghe qua đã cảm thấy choáng váng dùm các em, thế nhưng cái cảm giác choáng váng ấy qua đi rất nhanh để thay vào đó là sự hụt hẫng khi xem 2 cái video clip minh họa :
- Clip 1: Ngài Giám đốc Sở GD "mày râu nhẵn nhụi - áo quần bảnh bao" xuất hiện trong 1 sân trường nói về chuyện Giáo viên phải hiểu tâm sinh lý HS mới có thể dạy tốt được - Chả hiểu là cái đoạn clip này có ăn nhập gì với cái chủ đề giáo dục giao thông cho HS hay không, hay chỉ là sự lắp ghép cho có vẻ nghiêm trọng mà không hề biết ngài nói những gì !
- Clip 2: Cảnh quay trước cổng trường Dân lập Thanh Bình, các em HS cấp III tan trường chạy xe trên 50 phân khối - và thuyết minh : Đó là lý do tạo ra cảnh kẹt xe, giao thông hỗn loạn trước cổng trường ! ( với ngụ ý phải buộc các em không được đi học bằng xe gắn máy )
Coi xong mà thấy buồn mênh mông (và không hiểu là nói dỡn hay nói chơi đây) ! Ôi nhà đài ơi ! làm truyền thông mà có tư duy và cách dàn dựng như vậy thì ...kỳ quá !
Chuyện ngài Giám Đốc đẹp chai xuất hiện ăn nói linh tinh về cái vấn đề mà ai cũng thừa biết cũng có thể cho qua, coi như là góp vui ( kiểu tấu hài vậy) nhưng cho rằng việc giao thông lộn xộn ( và vì thế cần giáo dục luật GT cho HS ) của các em HS vì đi học bằng xe gắn máy là một nguyên nhân gây ra kẹt xe thì ...bùn kười wé ! Hãy thử đến trước các cổng trường cấp I, cấp II là những trường không có HS đi xe gắn máy, thậm chí cả trường cấp III mà ở đó các em chỉ được đi bằng xe đạp hay xe gắn máy dưới 50 cc - xem có xẩy ra cảnh bát nháo khi tan học hay không thì biết liền - Và hãy thử đến các đoạn đường không có trường học, thì chuyện kẹt xe là do đâu ?
Phải nói rằng - trong khi VTV có những đoạn phóng sự đi vào lòng người, nói lên những sự thật đau lòng về nạn phá rừng, tình trạng gây ô nhiễm môi trường, và thậm chí cả về chuyện "ùn tắc giao thông" do ý thức người dân , do lơi lỏng quản lý về việc xây lô cốt lung tung, do nhân sự và năng lực yếu kém của các đơn vị có trách nhiệm điều hành giao thông - thì HTV lại làm một cái phóng sự mang tính minh họa lãng nhách ! để nói lên việc cần thiết phải giáo dục Luật GT cho HS.( cũng là một chủ trương lãng xẹt lun !)
Lẽ ra, đối tượng cần giáo dục luật giao thông một cách cấp bách nhất chính là cái lực lượng tham gia quản lý, điều hành Giao thông trên đường phố kìa ! Cứ thử nhìn xem cái cảnh 4 anh CSGT đứng ngay ở 1 ngã tư chỉ để chăm chăm vào cái việc thổi còi phạt người rẽ trái không đúng cách (ở ngã tư Lê Q Định - Phan Đăng Lưu - trước chợ Bà Chiểu ) còn việc xe cộ quẹo ngang quẹo dọc loạn xà ngầu, hay cách đó độ 200 m ở giao lộ Bùi Hữu Nghĩa - Vũ Tùng ( hông chợ Bà Chiểu) thường xuyên xảy ra cảnh lấn qua trái thì hầu như chả bao giờ thấy bóng dáng và sự can thiệp, điều khiển của các anh ! ( chỉ có mấy anh dân phòng thổi còi mệt xỉu ) hoặc cảnh các anh đứng ra điều khiển ở một vài giao lộ ( như góc Hai Bà Trưng và Trần Quốc Tuấn - trước chợ Tân Định mà thấy thương ! lơ ngơ láo ngáo chả biết lúc nào cấm, lúc nào cho đi - một cái ngã 3 thôi mà 4 anh CS thổi còi um xùm vẫn rối như canh hẹ ! )
Chưa có 1 thành phố văn minh, tiến bộ nào trên thế giới mà người dân phải tự đứng ra, tự trang bị còi và gậy để điều hành giao thông ( và được biểu dương lên báo đình huỳnh ! ) và cũng chưa có 1 thành phố nào mà người đi bộ thì thoải mái đi xuống lòng đường, băng qua đường bất kỳ ở đoạn nào ( dù cũng có các lằn vạch trắng, thậm chí cầu vượt ) còn xe cộ thì hễ đông 1 chút, kẹt 1 chút là chạy luôn lên lề đường ( như đoạn gần ngã tư Võ Thị Sáu - Hai Bà Trưng - Q.3 ) - và điều này diễn ra thường xuyên, trước mắt các CSGT mà không hề có một nhắc nhở gì !
Việc giáo dục luật GT cho HS có nghĩa gì không, khi mà các em đã phải cày nát người trên những cuốn sách Giáo khoa đầy dẫy sự sai lầm, đã phải gồng mình lên học cả ngày lẫn đêm để nuốt tươi ăn sống những kiến thức lạc hậu, những quan điểm ấu trĩ - Trong khi chính những người lớn, từ những kẻ điều hành giao thông, cho đến những kẻ điều khiển giao thông vẫn chỉ biết áp dụng Luật giao thông theo kiểu luật rừng : người điều hành thì chỉ chăm chú phạt ai không đội mũ bảo hiểm, ai lỡ quên quẹo vào con đường cấm một cách phi lý, ai lơ đãng chạy ra ngoài phần dành cho xe 4 bánh ... còn kẻ điều khiển xe gắn máy thì hễ đông xe 1 chút là a lê vòng qua bên trái mà xông lên, không cần biết là điều này chỉ làm cho tình trạng tắc nghẽn xảy ra nhanh hơn, trầm trọng hơn, cũng như sẵn sàng xông lên vỉa hè và còn chửi luôn những kẻ không biết tránh đường cho xe ông chạy bậy ! Mà đâu phải chỉ có các vị thất học, bình dân mới vậy, cả những gentlemen và lady sang trọng trên những chiếc @ hay SH mà vẫn vô tư vi phạm những nguyên tắc sơ đẳng của luật GT !
Nhưng trên tất cả những chuyện ấy, một đài truyền hình của một thành phố văn minh, mà lại đi làm một cái phóng sự trên cả...dzô dziêng như vậy, thì cái chuyện người tham gia và cả người kiểm soát giao thông có ...vô tư thổi bậy, phạt bậy, chạy bậy ...thì cũng là điều tất yếu thôi ...Ô hô ai tai cái chuyện truyền mà không thông ! -
Cảm nhận cuối tháng 9/2008 sau khi xem một cái tin tức thiệt !